Friesland Cup 2009
 
Tekst en Foto's: Bennie Bos
 

Op vrijdag 20 maart stond de zon precies boven de evenaar, het begin van de astronomische lente. En welk mooier begin konden we ons wensen dan enkele dagen met het meest zonnige weer. We hadden er allemaal op gehoopt want die zaterdag stond sinds 5 jaar weer de officiële Fryslan Cup gepland. De organisatie was in

handen van enkele fanatieke Friezen, Hylke Feenstra en Johannes Kooistra. Hylke stelde zijn wedstrijdteam nauwkeurig samen: Eddy, Ilse en mijzelf. En wat een vakkundige keuze, we bleken wat humor betreft alle 4 op 1 kaarsrechte kromme lijn te liggen. Voor deze wedstrijd mocht Hylke een ballon van zijn werkgever Greetzz gebruiken, de mooie gele Zespri ballon, een typje 105. Ron Kleinsmit stelde de prachtige ruimte beschikbaar van zijn ballonbedrijf Dreamflights in Oudehaske, een mooie uitvalsbasis met voldoende parkeerruimte. De zaal ging al om 05.00 uur open. Met een uur rijden en de wakkerwordtijd inbegrepen stond ik dus al om 03.00 uur naast mijn nest. Dochter Nienke was een dag eerder vanuit de mooiste stad aan de Maas naar Emmen gekomen en had nog 2 andere Belgische observers meegenomen 

die de nacht bij ons konden doorbrengen om zo niet al heel vroeg te moeten vertrekken vanaf de zuidkant van Nederland. Omdat er te weinig observers voor de wedstrijd waren, werden deze mensen ingedeeld in meetteams. Van tevoren werden ze nog kort geïnstrueerd door Nederlands Chief Observer Marléne Cornelis.

  
    

Event Directrices Sanne Haarhuis en Judith ten Brummelhuis deelden de task en meteosheets uit, er prijkten maar liefst 4 opdrachten op het papier. Wakker waren ze blijkbaar ook nog niet helemaal want de sheet vermeldde een eveningflight maar dat borduurde Sanne snel weer recht. Een Hesitation Waltz met keuze uit 2

doelen, 2 maal een Judge Decleared Goal en als afsluiting een Maximum Distance. Met elk van de gedropte markers was maximaal 1000 punten te verdienen. Bij elke opdracht dient de piloot volgens de tasksheet in dit geval gebruik te maken van een zogenaamde Gravity Marker Drop waar het verzwaarde gedeelte van de marker over de rand van de mand moet hangen en van binnen de mand moet worden losgelaten. Er mag geen vinger buiten de mand steken. Sanne demonstreerde de juiste methode nog even door in de ballonmand te klimmen in de hoek van de zaal. Gooien met markers om je afwijking te corrigeren was er dus vanochtend niet bij, uiterst nauwkeurig navigeren naar de doelen was een must. Een mand van 10 bij 10 meter zou hier uitkomst bieden. Voor de 4e opdracht gold de

landingsplek als mark, diegene die het verst verwijderd vanaf de startplaats zijn ballon weer aan de grond zette, kon hier 1000 punten pakken. Uiteraard met enkele restricties, de paarse lijn op de kaart was out of bounds, er overheen landen leverde een nul score op. Ook was er een maximale tijd van 4 uur ingesteld voor het zoeken naar de markers. Aangezien de landing in dit geval ook als mark telde, kon je dus niet langer dan 4 uur varen. Qua gasvoorziening aan boord is dat ook wel een beetje te lang.

    
   

Alle deelnemers maakten hun kaarten in orde. Een aantal teams stoeiden even met het opzoeken van de genoemde coördinaten, voor een aantal was het alweer een tijdje geleden. Maar dat was geen probleem, een dergelijke wedstrijd is ideaal voor de nieuwkomers in de wedstrijdwereld. Er werd voor de ochtendvaart

gekozen voor een Common Launch Point op het Internationaal Bedrijventerrein Friesland in Heerenveen. Het aangevroren veld was groot genoeg voor de 15 deelnemers. 2 teams waren speciaal uit België gekomen voor deze wedstrijd in het hoge noorden van Nederland. Met elkaar de handen uit de mouwen, zodat het lichaam weer op temperatuur komt. Inmiddels laat de zon zich ook van haar vriendelijkste kant zien. Een enkel team rijdt zijn bus tot op de assen vast op een lager gelegen drassig stuk van het veld en een verslaggever van een plaatselijke krant stelt nog wat kritische vragen aan onze piloot terwijl wij de ballon opbouwen. Een claxon signaal geeft het begin van de launchperiode aan wat betekent dat tussen nu en een half uur gestart kan worden. De rode Cock’s racerballon uit

België stijgt als eerste rond 7.45 uur op en al gauw volgt de rest. Eddy en ik gaan met Hylke mee de lucht in, onze steun en toeverlaat Ilse volgt met de Mercedes bus met aanhanger. Over de velden hangt een prachtige mystieke sfeer door een dun laagje grondmist, dit beloofd een bijzondere vaart te worden.

   
   

Op het industrieterrein stoppen diverse auto’s die dit onverwachte schouwspel met nieuwsgierigheid gadeslaan. De snelweg langs Heerenveen komt achter ons in zicht, de medewerkers van circus Renz uit Berlijn zijn al vroeg uit de veren om de grote tent op te bouwen. We verlaten de boundary van het startveld

en maken ons op voor het eerste doel. Het is even puzzelen met het wegennet onder je voeten en de lijntjes op de kaart waar het doel exact moet liggen maar al snel zien we het meetteam op een kruising staan en kan ik via de lens van de camera het met verf afgespoten doelkruis zien liggen. Belangrijk is nu te weten wat de wind op de verschillende hoogtes doet. Duidelijk zichtbaar is de rook uit de schoorstenen, deze staat in vergelijking met onze vaarrichting onder een hoek van ongeveer 90 graden naar links. Bij het wedstrijdvaren is het de ideale situatie dat je de marker het nauwkeurigst kunt droppen als je laag boven het doel zit. Dat betekende voor ons dus, het doel hoog aan de rechterkant naderen, op het juiste moment de ballon laten zakken en dan met de bodemwind haaksom

laag naar het doel varen en je marker midden op het kruis leggen. Awel, dat midden op het kruis leggen is de droom van de meeste piloten. Ik heb heel wat ballonnen het jojo effect zien vertonen rond het doel.
De één na de andere ballon komt even bij ons in de buurt hangen, zoekende naar de juiste winden en is dan even later ook zo weer verdwenen. Een wonderbaarlijke ochtend, een vaart voor de top 10.

  
  

Ann Herdewijn komt hoog in de lucht even gezellig bij ons buurten, maar ook zij was de koffie vergeten. Het lukt ons niet om rechts van het doel terecht te komen, dus de eerste marker zal er van hoog uit moeten. Laag onder ons hangt Bert Stuiver met zijn Kubicek Racer en we bedachten nu eindelijk wat het kenteken

van zijn ballon betekende (PH-BZS) “Bert Zonder Stuiver”. Maar met al die gekheid had Bert het wel goed voor elkaar want zijn marker viel op slechts 5.62 meter van het hart van het doelkruis, enkel voorbij gestreefd door Ann Herdewijn met 3.71 meter. Omdat Hylke van hoog moest droppen wordt de nauwkeurigheid een stuk minder wat je vaak direct terugziet in de score, in ons geval 50 meter afstand. Daar kregen we nog 533 punten voor van de maximale 1000. 4 deelnemers werden in deze eerste opdracht ook nog gestraft voor een te late start. Ik vertelde al dat er een startvenster van een half uur was, iedereen die hier geen rekening mee hield en te laat startte, kreeg strafpunten per te late minuut. Het houdt de spanning er natuurlijk wel in. De eerste markers zijn allemaal gegooid en het

meetteam kan aan het werk. Alle markers die binnen 200 meter van het doel vallen, en in dit geval waren ze dat allemaal, worden keurig door het meetteam opgemeten. Op naar doel numero 2. We hadden honger gekregen van de gezonde spanning, maar gelukkig had Miranda een paar Liga’s (ook gezond) meegegeven aan vriendje Eddy. Al snel zie we de lange ochtendschaduwen van het volgende meetteam op doel 2 opduiken.

     
   

De kop d’r weer bij mannen want er moet gescoord worden. Ach, we krijgen nog even visite in de vorm van huidig Nederlands kampioen Jan Oudenampsen, wat gezellie. De witte marker is aan de beurt en we komen redelijk laag op het doel. Dat doet die knappe Fries nog niet eens zo verkeerd. De marker valt en zo te zien aan de andere witte markers op de grond scoren we als beste, althans op dit moment.

    
   

Achter ons begint Jan Fokken flink te jojo-en (links) en presteert het om toch nog dichterbij te komen, de ervaring is duidelijk zichtbaar. De ballon snel laten vallen en vlak boven de grond weer opvangen, prachtig gedaan. Jan scoorde op 31.77 meter en wij op 40.60 meter. Helaas snoepte Jarno Doornewaard met

startnummer 13 daar nog 60 centimeter van af, wat ons op deze task op de derde plaats zette, al met al een mooie prestatie. Met 2,5 knoopjes op de GPS kabbelen we verder richting het derde doel, waar mijn dochter Nienke het meetteam leidde. Oei, die Rick de Groot komt wel erg dicht bij ons hangen. "Goedemorgen mannen", "goedemorgen", klinkt het alsof we gewoon naast elkaar op de grond staan. Deze piloot met weelderige haardos geeft ons een mooie drukker, stof tegen stof, precies de goede kant op richting het doel, en Hylke bedankt hem daar vriendelijk voor. Maar helaas moet Hylke wel weer vanaf hoog gooien. We zien de marker wegdrijven aan de verkeerde kant van de boerderij in wat lijkt een aantal hokken. Nienke vertelde me later dat het hier een hondenfokkerij betrof en dat onze marker

tussen de vele hondendrollen lag. Wat een schitterende hobby is dit toch. 70 meter van het doel, daar scoor je niet veel punten mee. Huib Holsteijn en zijn kompaan Jean Louis Becker, leggen de marker het beste weg, op 10.13 meter. Well done guys. Zo’n glad hoofd glijd blijkbaar toch beter richting doel.

     
   

Op naar de laatste opdracht, de Maximum Distance. De langste afstand tussen startveld en landingsplaats binnen het wedstrijdgebied pakt hier 1000 punten. We zoeken nu een snellere wind op en met 10 knopen gaat het richting Frederiksoord, alwaar we al snel de ballonbasis van IkeAir ontdekken. (linksonder)

   
    

Ike kennende zat hij nog aan zijn eitje. Na een vaart van 2,5 uur begint de gasvoorraad wel zo’n beetje op te raken en Hylke besluit dat we maar eens weer een bezoek moeten brengen aan moeder Aarde. De Schotse Hooglanders die langs de meanderende Vledder Aa staan te grazen kijken niet op of om als we ze

even kortstondig met de schaduw van de ballon in het donker zetten. Veldjes om te landen zijn er genoeg, maar we moeten nog even in de lucht blijven. Vlak voor ons is startnummer 13 namelijk met de landing bezig en we zouden gek zijn als we niet een klein stukje verder zouden varen, ook al was het maar 13 meter. Jarno zet zijn ballon aan de grond en de crew is ter plaatse om het vaartuig naar de weg te slepen. Ze moeten echter nog even wachten tot wij gepasseerd zijn, tenslotte komen wij ook nog van rechts. Hylke plant de Zespri ballon in het volgende weiland, mooi in Drenthe. Ilse stond ons al op te wachten. We slepen de ballon door de lucht richting de ingang van het weiland en pakken daar de boel weer in. Het landingscoördinaat wordt nog even opgemeten met de GPS. Het team is in een melige

bui, vooral Eddy was enkel nog te kalmeren door hem af en toe een pilletje te geven. Dat het gewoon een
Tic Tac was, had hij niet eens door. Onderweg op de snelweg halen we een ander ballonteam in. Zullen we eens gaan “Moonen”, klonk het (blote kont tegen het raam). Daredevils als we zijn bleef de spijkerbroek wel aan, maar we spraken af dat we het de volgende keer wilden proberen in onze Borat slip, kruislings achter.

      
    

Terug op de Kleinsmit basis worden alle resultaten overhandigd aan de officials. Wij rijden nog even naar Joure om de gastanks te vullen en de prijzen voor de winnaars op te halen. Als ik die middag nog even een kopje koffie ga scoren bij Ike, merk ik dat de wind behoorlijk in kracht is toegenomen. Om 16.15 uur is er weer briefing en het gevreesde wordt bewaarheid. De wind is te sterk om veilig te kunnen varen en om die

reden wordt de avondvaart helaas gecanceld. Het geplande Chinees eten wordt naar voren geschoven zodat we al om 17.00 uur kunnen aanschuiven. Tussen het eten door volgt de prijsuitreiking. Organisator Hylke Feenstra dankt iedereen voor deelname en bedankt zeer spontaan ook nog even zijn fanatieke crew, hij was door ons nadrukkelijk van tevoren gewaarschuwd dat hij dit zeker niet mocht vergeten. Op plaats 3 eindigde Johannes Kooistra en was daarmee gelijk de beste Fries, Bert Stuiver pakte plaats 2 met maar 30 punten verschil op de koploper in de ranking. Huib Holsteijn en Jean Louis Becker wonnen deze leuke wedstrijd. Het is geweldig om te zien welk enthousiasme deze 2 nieuwkomers in de wedstrijdwereld uitstralen. Ik weet dat er een grote drempel is voor piloten om aan een wedstrijd mee te

doen en vaak denkt men ook dat de ballon niet geschikt is maar als je een type 77, 90 of 105 in de schuur hebt liggen of je kunt een dergelijke ballon lenen van een collega ballonvaarder, doe dan gewoon eens een keer mee en proef de sfeer. Wil je meer weten over wedstrijdvaren, kijk dan op de website van de Dutch Balloon Competition Club of voor België op de site van de Belgian Balloon Federation.    Bennie Bos